Interviews
Een selectie interviews uit de SF Terra
Interessante links
Recensies
Perry Rhodan
Vereniging
Een selectie interviews uit de SF Terra
Wil je op de hoogte blijven van de laatste nieuwtjes over sciencefiction, fantasy en horror? Bij SF Terra vind je dit en nog veel meer!
Voor 27 euro en 50 cent per jaar ben je al lid. Je ontvangt dan 6x per jaar het blad SF Terra.
Elke 3e zaterdag van de maand is er een contactavond in Amsterdam.
Het is eind maart als er bij de redactie een bericht van Paramount binnenkomt waar onze mond van openvalt: Patrick Stewart komt naar Nederland. Even denken we dat het om een vroege 1 aprilgrap gaat, maar het blijkt toch echt de waarheid te zijn. 'Captain Picard' zal ons land op 19 april 2002 bezoeken in het kader van een promotieactie voor de The Next Generation DVD-box.
Vanaf dat moment komt er een stroom aan telefoongesprekken en e-mails op gang. Er moet natuurlijk steeds de nieuwste informatie verzameld worden om de leden zo goed mogelijk op de hoogte te houden. Zowel het blad als de speciale mailing over de DVD-box en de conventie zijn jammer genoeg de deur al uit voordat het nieuws bekend is, dus wordt het bericht verspreid via de website van The Flying Dutch en de Hotnews mailinglist. De ontwikkelingen binnen de planning van de grote dag volgen elkaar in snel tempo op, waardoor een bericht soms alweer achterhaald is op het moment dat het geplaatst wordt. Ongeveer een week voor het moment zelve is eindelijk het definitieve programma bekend. We zijn blij om te zien dat het inderdaad gelukt is een moment voor de fans vrij te maken in de drukke agenda van Patrick Stewart. Een eigen interview zit er helaas niet in voor de TFD en andere schrijvende pers. Er blijkt zoveel belangstelling te zijn van de media, dat er gekozen is voor een persconferentie en enkel korte interviews voor radio en tv.
Een kleine delegatie van The Flying Dutch heeft het voorrecht om bij de persconferentie aanwezig te zijn. Ons 'away team' vertrekt in alle vroegte naar Noordwijk om ruim op tijd aanwezig te kunnen zijn. Bij aankomst bij de Space Expo blijkt dat er mensen nog vroeger uit de veren gekropen zijn; een groepje enthousiaste fans staat al bij het hek voor de ingang te wachten. Even later blijkt dat Patrick Stewart in de file staat, dus we zullen nog iets langer geduld moeten hebben. Op zo'n moment verlang je toch wel naar een transporter.
Tegen elf uur is het dan zover. Op een videoscherm in het schemerige zaaltje worden beelden van Captain Picard vertoond. Iemand geeft een korte inleiding en wijst er nog eens fijntjes op dat de acteur graag aangesproken wil worden als 'Patrick' en zeker niet als 'mister Picard'. Onder luid applaus betreedt Stewart de zaal en neemt plaats achter de tafel. Hij wekt een ontspannen en zelfverzekerde indruk, die direct herinnert aan het personage Picard. De acteur zelf is wel wat minder formeel en zakelijk dan de captain die hij al zoveel jaren speelt.
Dit blijkt niet zijn eerste bezoek aan Nederland te zijn; dat was 32 jaar geleden toen hij hier optrad met de Royal Shakespeare Company en onder heel andere omstandigheden. 'We reisden met ons gezelschap in een bus van het ene theater naar het andere. In het stuk waren we Trojanen en Grieken en daarom zaten de meeste van ons volledig in de make-up. In mijn geval betekende dat, dat ik van top tot teen onder het bloed zat omdat ik aan het eind van het stuk afgeslacht werd. Op sommige plekken waren er niet genoeg douches beschikbaar, dus was er iets geregeld met lokale hotels. Aan het einde van de voorstelling kon je dan de acteurs het theater zien uitschuifelen in hun badjassen om zich in die hotels schoon te maken, waarna we de bus weer indoken om verder te reizen. Je kunt je dus voorstellen dat die eerste kennismaking verre van ideaal was.' Hij is echter blij om hier te zijn en heeft zijn drukke agenda van de promotietour zelfs zo laten inplannen dat zijn vrije weekend in Amsterdam is, zodat hij eindelijk die stad eens op zijn gemak kan bekijken samen met zijn vrouw.
Dan is er de gelegenheid om vragen te stellen en de eerste vraag is natuurlijk of hij iets meer kan vertellen over de nieuwe film, Star Trek: Nemesis. Hij legt uit dat hij natuurlijk niet alles al mag onthullen en nu helemaal op zijn tellen moet passen omdat er mensen van Paramount naast hem zitten. 'Ze hebben een grote hoeveelheid martelwerktuigen voor me klaar staan als ik teveel zeg.' Desondanks volgt er een uitgebreid betoog over de film. Op dat moment is het nog maar drie weken geleden dat de laatste opnamen gemaakt zijn. 'Ik hoop dat de titel een beetje een indicatie geeft van het onderwerp. Ik verklap waarschijnlijk niets als ik zeg dat de Nemesis ['wraakgodin'] in dit geval de Nemesis van Picard is. Het opvallende aan deze film is dat zowel de schrijver als de regisseur niet eerder voor Star Trek gewerkt hebben. Schrijver John Logan is wel al jaren een fan van The Next Generation. Het is zelfs zo dat hij meestal degene was die tegen ons zei dat we dit of dat niet zo konden doen, omdat dat in tegenspraak was met iets dat we in aflevering 86 gedaan hadden of iets dergelijks. Hij heeft samen met Brent Spiner en Rick Berman een krachtig en relevant verhaal geschreven, waarin alles draait om een kloon. Over de inhoud van het verhaal kan ik jammer genoeg niet veel meer vertellen, behalve dat de hele crew van de Enterprise er bij betrokken is. Elke acteur uit de serie komt terug in de film, zelfs enkele acteurs die eerder gastrollen gespeeld hebben. En je zult al wel weten dat er een bruiloft in de film zit.
'De regisseur heeft veel ervaring met actiefilms als regisseur en als editor. Er zit dan ook heel veel actie in de film, humor, voornamelijk rond de karakters van Data en Worf, en tragedie. Tragedie van een soort zoals je nog nooit in Star Trek gezien hebt. Oh, en ik moet zeggen: seks! Helaas kom ik daar niet aan te pas, maar er zitten een paar behoorlijk spannende scènes in deze film. Er zit een scène aan het begin van de film waar ik wel iets over kan zeggen omdat er in de Amerikaanse pers in ieder geval al foto's van zijn verschenen. Picard, Worf en Data gaan naar de oppervlakte van een vreemde planeet om positronische signalen te onderzoeken. Er zitten vast mensen in de zaal die precies weten wat dat betekent. We gaan naar beneden in een tamelijk normale shuttle, maar als we eenmaal geland zijn, klapt de achterklep van de shuttle open en er springt een futuristisch off-the-road voertuig te voorschijn. Die is speciaal voor ons gebouwd en ik mocht er bij elke opname op rijden. Dat was absoluut sensationeel! Zo af en toe zitten er wel voordelen aan om een sciencefictionheld te zijn.'
Er worden natuurlijk veel vragen gesteld over The Next Generation. Hoewel sommige onderwerpen al vaak in eerdere interviews ter sprake gekomen zijn, beantwoordt Patrick Stewart alle vragen serieus en uitgebreid. Zoals bijvoorbeeld over de aanvankelijke problemen met de te krappe uniformen.
'Ja, de beroemde spandex uniformen. De kostuums waren van dat stretchmateriaal gemaakt en ook nog eens minstens een maat te klein, zodat ze strak om het lichaam zaten en er geen kreukje of rimpeltje inzat. Maar door de druk op je lichaam kreeg je de neiging in elkaar gedrukt te staan. Ik kreeg last van mijn rug en mijn chiropractor vertelde me dat ik dat kostuum niet hele dagen achter elkaar zou moeten dragen. Daarom, en omdat ze in Hollywood niet zitten te wachten op rechtszaken, besloot de studio snel een nieuw ontwerp te maken. Star Trek ontdekte wol. Mijn collega's zitten nog steeds met hun uniform in één stuk opgescheept, maar ik stond er op dat ik een uniform zou krijgen dat uit twee delen bestond en dat heb ik ook gekregen. Dat heeft wel een onderdeel in mijn optreden geïntroduceerd dat later bekend geworden is als de 'Picard manoeuvre'. Het was een noodzakelijk gebaar omdat de producers eisten dat het uniform er altijd glad uit zou zien en als ik ging zitten had het de neiging om op te kruipen. Dus als ik ging staan moest ik het altijd even rechttrekken.
'Toen ik begon met de serie, heb ik de eerste tijd mijn koffers niet uitgepakt. Niet omdat ik dacht dat de serie geen succes zou zijn, maar omdat ik dacht dat de producers er al gauw achter zouden komen dat ze een ongelooflijke blunder hadden begaan door mij aan te nemen voor de rol. Ik snapte er niets van dat ze mij hadden gekozen en verwachtte dat ze me na een paar afleveringen wel zouden ontslaan, wat volgens mijn contract kon, en ik al gauw weer op weg naar Engeland zou zijn. Maar na een tijd werd duidelijk dat ze tevreden waren over mijn werk.
Toen ben ik weggegaan uit de logeerkamer van mijn vrienden en heb ik een huis gehuurd. Ik kan me herinneren dat ik op een dag een plant kocht op de markt. Dat was een veelbetekenend gebaar, want nu had ik de verantwoordelijkheid op me genomen om voor iets dat leeft te zorgen. Dat moest wel betekenen dat ik meende nog wel een poosje in Hollywood te zullen blijven. In het begin wist ik nog maar heel weinig van hoe de dingen daar gaan. Tot op het moment dat ik de rol kreeg aangeboden, had ik niet beseft dat ik niet zou tekenen voor één seizoen, maar voor zes seizoenen. Ik dacht: dat kan ik toch niet doen, zes jaar lang van huis zijn en niet in het theater staan? Maar iedereen die ik kende stelde me gerust. Het was onvoorstelbaar dat ik mijn hele contract zou moeten uitdienen. Om de originele Star Trek serie te willen vervangen of evenaren was ondenkbaar en hoewel dit een waardige poging daartoe zou zijn, zou de serie nooit die zes jaar volmaken.
Ze raadden me aan om niet dom te doen en het aan te pakken, voor het eerst in mijn leven eens wat geld te gaan verdienen en dan weer lekker naar huis te gaan. Nu ja, het is iets anders gelopen. We hebben zeven seizoenen gedraaid en zijn inmiddels vier bioscoopfilms verder. Nog steeds draag ik de mantel van Star Trek om mijn schouders, ondanks al het andere werk dat ik gedaan heb. Dat vind ik niet vervelend; ik heb me er intussen aan aangepast en geaccepteerd dat het nu eenmaal zo is.
'Jean-Luc Picard is in grote mate een deel van mijn leven geworden. Gelukkig is hij een bewonderenswaardig personage. Als hij een waardeloze etterbak geweest was, zou dat natuurlijk wel anders zijn. Maar dat is hij niet en ik ben een fan van Jean-Luc Picard. Ik heb in de loop van 178 afleveringen die man heel goed leren kennen en ik heb veel aan hem doorgegeven dat voor mij belangrijk was, zeker vanaf het derde seizoen. Er zijn aspecten van zijn personage die van mij wat meer uitgediept hadden mogen worden. Ik ben een acteur die van jongs af aan erg politiek actief geweest is en erg betrokken bij de toestand van de wereld. Ik houd me bijvoorbeeld veel bezig met Amnesty International en Artsen Zonder Grenzen. De verhalen in The Next Generation leenden zich vaak voor het aan de kaak stellen van onderwerpen als burgerrechten, menselijke waardigheid en persoonlijke vrijheid. De grens tussen Patrick Stewart en Jean-Luc Picard is in de loop der tijd wat vervaagd. Ik probeer ook van hem te leren. Hij is iemand die erg goed kan luisteren en ik probeer om net als hij me in andermans situatie te kunnen verplaatsen. Dat is een erg belangrijke eigenschap binnen de diplomatie, zoals je nu kunt zien in bijvoorbeeld Israël. Je krijgt de indruk dat als Arafat en Sharon op de een of andere manier zichzelf in de schoenen van de ander zou kunnen plaatsen, ze op die manier de gemeenschappelijke basis zouden kunnen vinden die nodig is om tot een oplossing te komen. Dat is wat Picard zou doen.
'Ik heb altijd geprobeerd om Jean-Luc Picard zo fris en verrassend mogelijk te houden gedurende de serie. In het begin heb ik mezelf voorgenomen om in elke afzonderlijke aflevering één ding te introduceren dat niemand nog over hem wist, om op die manier het personage steeds te laten groeien en levendig te houden in plaats van steeds hetzelfde te doen. De manier waarop Picard wordt voorgesteld in de tv-serie en de bioscoopfilms is ook verschillend. Dat was een heel bewuste keuze, die voor de eerste film besproken is en na die film ook uitgevoerd is. Een film op het grote scherm vraagt bredere gebaren dan de subtiele karakterontwikkeling die je in zeven seizoenen op tv kunt opbouwen. Ik vind dat we in de eerste film te dicht bij de serie gebleven zijn, met teveel psychologisch zelfonderzoek en twijfel van Picard. In First Contact hebben we dus met opzet bepaalde aspecten van Picard weggelaten en andere meer benadrukt. Het resultaat was een veel vitaler personage en we hebben geprobeerd daar aan vast te houden. In Insurrection is dat niet zo goed gelukt maar wat Nemesis betreft heb ik er meer vertrouwen in.'
Tijdens de persconferentie blijkt dat Patrick Stewart persoonlijk niet zo van sciencefiction houdt. Hij is wel erg geïnteresseerd in animatiefilms, en dan vooral in Beavis and Butthead.
'Veel fans zijn teleurgesteld als ze er achter komen dat ik eigenlijk helemaal niet in sciencefiction geïnteresseerd ben. Ik ben een fervent lezer en ik heb wel een aantal van de standaardwerken gelezen, zoals van Isaac Asimov en Arthur C. Clarke, omdat ik vond dat ik iets van het genre moest weten. In mijn werk heeft sciencefiction natuurlijk wel een grote rol gespeeld, maar in een boekwinkel zul je me niet snel vinden op de afdeling sciencefiction. Al is het maar omdat mijn eigen gezicht me daar vanaf veel omslagen aanstaart. Films is een heel andere zaak; er is geen sciencefictionfilm die ik mis. Ik vind nog steeds Aliens de meest grootse ervaring op het gebied van cinema die ik ooit gehad heb.
'Ik ben altijd dol geweest op tekenfilms en spreek graag stemmen in voor animatiefilms, zoals voor The Prince of Egypt. Ik vind zelfs dat veel van het werk in animatiefilms het meest spannende is dat er gebeurt in de filmwereld op dit moment. Zoals je weet ben ik de grootste Beavis and Butthead-fan die er bestaat. Er is een beroemde Beavis and Butthead-aflevering over Star Trek, waarin ze voor de televisie in slaap vallen en dromen dat ze Riker en Picard zijn. Ik voelde me echt heel gevleid. Ik heb een originele afbeelding uit die aflevering waarop de hoofden van Beavis en Butthead op de lichamen van Picard en Riker geplakt zijn, inclusief baard en kaal hoofd. Het is de trots van mijn verzameling. Mijn vrouw begrijpt er helemaal niets van. Toen ik haar vertelde dat ik in mijn testament mijn hele Beavis and Butthead-verzameling aan haar nalaat, zei ze dat ze die helemaal niet wil hebben.'
Het is algemeen bekend dat Patrick Stewart een voorliefde heeft voor het theater. Een deel van de vragen richt zich dan ook op zijn ervaringen op het toneel, met name de stukken van Shakespeare.
'Er is niets dat ik ooit gemakkelijk heb gevonden om te spelen. Met ieder jaar dat ik dit werk doe, schenkt het me meer voldoening. Eén van de grootste uitdagingen tot nu toe is waarschijnlijk de voorstelling van A Christmas Carol, die ik helemaal zelf geproduceerd, geregisseerd en gespeeld heb. In feite is het een stuk van twee uur op een vrijwel leeg podium, waarin ik alle rollen speel en ook het verhaal voordraag. Dat is een uitdaging omdat het fysiek erg zwaar is en nu ik 61 ben wordt het steeds moeilijker om te doen.
'Ik heb het geluk gehad dat ik ongeveer tweederde van alle toneelstukken van Shakespeare gespeeld heb. Sommige ben ik misgelopen, zoals Romeo and Juliet en ik denk niet dat iemand me nu nog Romeo zal laten spelen. Er zijn ook nog veel rollen die ik heel graag nog wil spelen en waar ik wel een beetje haast mee moet maken. Macbeth, Falstaff in King Henry, veel van de wat lichtere rollen in de komedies, noem maar op. Op dit moment ben ik in gedachten veel bezig met King Lear. Mijn productiemaatschappij Flying Freehold Productions heeft net zijn eerste grote project afgemaakt. Dat is een film met de titel King of Texas die erg sterk gebaseerd is op King Lear. Het speelt zich af in Texas in 1841, toen dat een zelfstandige republiek was. Ik speel de titelrol en doe daarin mijn eerste poging tot een Texaans accent.'
Iemand vraagt zich af wat het favoriete Shakespeare-personage van Picard is. 'Tja, daar moet ik even goed over nadenken. Niet een hoofdrol, want die personages zijn bij Shakespeare altijd nogal verknipte individuen en onze goede kapitein heeft ze natuurlijk allemaal heel goed op een rijtje staan. Ik denk de verbannen hertog uit As You Like It. Dat is geen erg interessante figuur, maar hij heeft een heel beroemde passage over het leven op het platteland: You will find books in the running brooks, sermons in stones and good in everything. Dat "good in everything" klinkt wel erg Picard-achtig.'
Het is de journalisten opgevallen dat er zich een behoorlijke schare fans voor de hekken aan het verzamelen is. Er wordt gevraagd hoe Stewart denkt over het enthousiasme van de Star Trek-fans en of dat soms niet beangstigend is.
'Ik ben nog nooit echt nerveus geworden van Star Trek-fans. De enige keer was misschien toen ik bij de première van Generations in Berlijn tegelijkertijd aankwam met William Shatner. De fans drongen naar voren, over de hekken heen en kwamen op ons af. Ik twijfel er niet aan dat ze goede bedoelingen hadden, maar dat was wel wat verontrustend. We waren ons toen nog niet helemaal bewust van het enthousiasme van Star Trek in Duitsland en de rest van Europa.
'Het enthousiasme van de fans en hun steun voor de serie is van doorslaggevend belang geweest. Zonder hen zouden we nu zeker niet alweer vier bioscoopfilms uitgebracht hebben. Ik heb erg veel respect voor Star Trek-fans. Er wordt erg slecht over ze geschreven in de pers en ik ben er zeker van dat dit hen net zo irriteert als mij. Dat komt voor een groot deel omdat er in de grond een klein percentage fans is die ietwat extreem zijn in hun enthousiasme. Ik zag buiten een paar mensen met Star Trek-uniformen aan en dat vind ik best. Voor mij hoeft dat niet zo nodig meer, want ik moet het al jaren aantrekken. Er zijn ook mensen met een prima bos haar die zich kaalscheren om meer op mij te lijken. De mate waarin mensen soms opgaan in het rollenspel verbijstert me een beetje. Het heeft denk ik deels te maken met het feit dat de serie zich afspeelt in de 24e eeuw en een zekere mate van realisme in zich heeft. Het laat mensen toe in een toekomst die een stuk plezieriger lijkt en heel wat beschaafder dan het leven in onze huidige tijd.
'Veel post die ik krijg is in de vorm van een dankwoord omdat bepaalde aspecten van onze huidige samenleving aan de orde zijn gekomen in de serie. Persoonlijk had ik graag gezien dat we die onderwerpen nog verder uitgediept hadden. Maar dat past niet in het beleid voor Star Trek. We hebben desondanks veel gedaan, zeker in de latere seizoenen. Gene Roddenberry maakte zich er bijzonder druk over dat details van het hedendaagse leven en politiek er buiten gehouden moesten worden, dat Star Trek niet politiek was. Volgens mij is het onmogelijk om in leven te zijn op deze planeet en niet politiek te zijn.
'Ongetwijfeld de meest ontroerende brief die ik ooit gehad heb, was er een van een politieagent uit Las Vegas. Hij schreef dat hij soms wanhopig werd van zijn werk, omdat hij dagelijks geconfronteerd werd met de slechtste eigenschappen van de mens. Geweld, hebzucht, agressie. Maar als hij het helemaal niet meer zag zitten, ging hij thuis met een biertje voor de televisie zitten om Star Trek te kijken. Daar vond hij de geruststelling dat hoe erg het allemaal ook leek, er ooit verbetering zou optreden en dat zijn werk er dus wel degelijk toe deed. Hij eindigde de brief met eenvoudigweg dankjewel te zeggen. Voor mij is dat nog steeds het grootste compliment dat Star Trek ooit gekregen heeft.
Na ongeveer een uur komt de persconferentie aan zijn eind. Er worden haastig foto's gemaakt tussen de expositiestukken van de Space Expo. Na een korte lunchpauze is de beurt aan de circa 150 fans die zich intussen verzameld hebben rond een klein podium voor de deur. Iedereen zit rustig op het gras in de zon te wachten op het grote moment. Als Patrick verschijnt, wordt hij met luid gejuich en applaus ontvangen. Hij voelt zich duidelijk op zijn gemak bij de Nederlandse Star Trek-fans, die kalm een aandachtig aanhoren wat hij te vertellen heeft. Met zijn geoefende theaterstem is Stewart ook zonder microfoon in de open lucht goed te verstaan. Ook nu wil men natuurlijk vooral meer horen over Nemesis en hij vertelt zoveel hij kan. Er wordt nog sterker de suggestie gewekt dat dit wel eens de laatste film voor The Next Generation zou kunnen zijn. 'Ik zeg niet dat dit onze laatste film is, want daar is nog niets over besproken. Maar als het de laatste zou zijn, is het een waardige afsluiting. Voor veel personages wordt hun verhaal afgerond.'
Het is een kort samenzijn, want na ongeveer een kwartier roept de plicht en verlaat Patrick Stewart het podium om de nodige radio en televisie-interviews te geven. Willem Goverde van Paramount heeft als klap op de vuurpijl een flinke stapel gesigneerde kaarten weten te regelen om uit te delen. Een waardevol object omdat de acteur maar zelden handtekeningen zet.
Ondanks het korte optreden gaat het merendeel van de fans met een tevreden gevoel naar huis. Het bezoek van 'Captain Picard' aan ons land was kort maar hevig. Iedereen is het er over eens, dit was een dag om nooit te vergeten.
Met dank aan:
- Nederlandse Star Trek-fanclub The Flying Dutch (Postbus 135, 3500 AC Utrecht)
- Paramount Pictures
- PR-bureau Adviesland
De volledige Engelstalige weergave van de persconferentie is te vinden op onze website www.tfd.nl
Zie voor Patrick Stewart's filmografie de website www.imdb.com